Hier vindt je de oude logs van Michiel Mulder. Sinds februari 2008 ben ik logbaar op  michielmulder.wordpress.com

Michiel Mulder is voortaan logbaar op michielmulder.wordpress.com

Dan ben ik van die lelijke reclame hierboven af!

De grootste fouten maakt men in de politiek doorgaans door de ogen op de verkeerde bal te richten. Nu maakt men zich zorgen op de Verenigde Staten en de crisis met betrekking tot wat het Financieel Dagblad nu al dagenlang ‘rommelhypotheken’ noemt. Dit zijn echter niet de echte problemen in de economie: die zijn structureel van aard en hangen nauw samen met geo-politieke ontwikkelingen.

Het is volkomen terecht dat Wouter Bos stelt dat de ontwikkelingen in de bankensector in Amerika en de financiële markten geen aanleiding vormen tot beleidswijzigingen. Economisch beleid moet structureel zijn, anders werkt het niet. De economie is gebaat bij begrotingsrust: geen grootscheepse Keynesiaanse investeringen als de economische groei wat tegenzit, maar ook geen grootscheepse bezuinigingen of belastingverlagingen. De conjunctuurgolf wordt vanzelf gedempt door een structureel begrotingsbeleid zoals dat in het regeerakkoord is afgesproken, met vaste uitgavenkaders, onafhankelijk van de conjunctuur maar ingegeven door de groeiverwachtingen op middellange termijn.

Politici hebben als het om de economie gaat maar één plicht: optimisme uitstralen. Als de minister-president of de minister van financiën zegt dat het slecht gaat, gaat het ook meteen slecht. Aldus werd de recessie onder Balkenende II verergert (die na nacalculaties door het CBS achteraf helemaal geen recessie bleek te zijn). Het gepruttel van Rutte die ze wil opjutte is dan ook eerder een manier om de aandacht van zijn eigen problemen af te leiden dan een serieus voorstel voor een serieuze economische politiek.

Het kan evenwel nog dommer. Bush stelt voor de belastingen met 1% van het BBP te verlagen ofwel 150 miljard. De Amerikaanse centrale bank verlaagt de rente met 0,5%

Dat is dus de verkeerde bal.

Het échte probleem van de wereldeconomie is het dubbele tekort in Amerika: zowel de overheid als de particuliere sector leent meer dan ze binnenkrijgt. Al jarenlang. Dit gaat goed zolang het buitenland bereid is dit te financieren. Aldus ontstaat een zeepbel, die zich met name in de huizenprijzen voordeed, en die bel loopt nu een beetje leeg. Een welkome correctie.

Beter zou het zijn als de Amerikaanse overheid, net als onder Bill Clinton, het begrotingstekort omzet in een begrotingsoverschot en als de rente wordt verhoogt in plaats van verlaagd, zodat lenen duurder wordt en de onbalans enigszins wordt rechtgetrokken. Exact het tegenovergesteld van wat de Amerikanen nu voorstellen. Hoe lang is het buitenland nog bereid de tekorten te financieren?

En zo komen we op het echte probleem. Het Amerikaanse tekort wordt namelijk in toenemende mate gefinancierd door Aziatische en Arabische staatsfondsen. Een grote Amerikaanse bank moest een zeperd van 10 miljard aan rommelhypotheken afboeken en haalde dit geld op bij een Oliesjeik uit het Midden-Oosten.  De helft van het Amerikaanse financieringstekort wordt gefinancierd door China. De Amerikaanse schuldenmakers liggen dus aan het infuus van China en het Midden-Oosten.

Zolang iedereen er belang bij heeft de status quo te handhaven, zal die gehandhaafd blijven, is mijn voorspelling. Als de wereld de Amerikaanse tekorten niet meer wil financieren zal de Dollar dalen. De Chinezen hebben enkele honderden miljarden dollars op de bank staan en dit geld in rook zien opgaan.

Maar er zijn ook krachten die op middellange termijn, maar zelfs op de korte termijn, de Chinezen mogelijkerwijs nopen tot een omslag. De inflatie in China loopt de laatste maanden tegen de 7%, terwijl de staat streeft naar 3%. Nu al wordt een politiek ingezet van monetaire verkrapping (banken moeten 15% van hun tegoeden aanhouden bij de centrale bank) en er wordt een koerstijging van de Yuan verwacht van maar liefst 12% ten opzichte van de Euro. Dit is bedoeld om de inflatie te beteugelen, maar het is slecht voor de export.

Die export ligt hoog en de economische groei steeg de afgelopen jaren in China dan ook tot 10%. Blijkbaar zijn dubbele groeicijfers niet mogelijk zonder dat het inflatiespook opdoemt.

Daar komt bij dat China op de lange termijn streeft naar een Autarkische economie. De Chinese staat stelt eisen aan investeerders die ertoe moeten leiden dat de Chinezen leren van het buitenland. Op termijn moet dit ertoe leiden dat Chinezen in Chinese auto’s rijden en het buitenland niet meer nodig hebben. Dan zullen de Amerikanen het oliegeld hard nodig hebben om hun schulden te financieren. Of de oliesjeiks daartoe bereid zijn zal veel afhangen van hoe de clash of cultures zich ontwikkeld. En wat willen ze ervoor terug? Wellicht dezelfde non-interventie politiek die China momenteel te beurt valt…

Afgelopen zaterdag was het Ashoera. Op die dag herdenken Moslims de Zondvloed. Noach bouwde een ark en nam van alle diersoorten twee stuks aan boord. Toen begon het enorm te regenen en heel het land overstroomde, totdat de Ark van Noach aan de bodem vast bleef zitten. Waarschijnlijk correspondeert dit verhaal, dat zowel in de Koran als in het Oude Testament voorkomt, met een enorme overstroming van de Eufraat en de Tigris, enkele eeuwen voor onze jaartelling. Men denkt dat de ark uiteindelijk strandde ergens op een berg in Turkije. Er worden daar leuke toeristische excursies naartoe georganiseerd.

Deze gelegenheid werd door de stichting stichting Islam en Dialoog aangegrepen om met een schip op het IJ te varen en daar mensen van allerlei levensbeschouwelijke stromingen uit te nodigen teneinde met elkaar de dialoog aan te gaan.

De voorzitter van het Humanistische Verbond greep de gelegenheid aan om een pleidooi voor de dialoog in het algemeen te houden. Hij verkoos deze contactmethode boven die van de monoloog, maar ook boven die van het debat. Hij wees erop dat radicalen en terroristen doorgaans de stijlmiddel van de monoloog gebruiken om hun boodschap over te brengen. Denk aan de filmpjes van Bin Laden.

Het debat vinden we in de politiek maar ook op televisie. Hij zag als nadeel van het debat dat het niet ertoe leidt dat mensen nader tot elkaar komen. Op televisie, in campagnetijd, gaat het erom dat je het debat ‘wint’ en de ander aftroeft.

De dialoog daarentegen leidt ertoe dat mensen van elkaar leren en nader tot elkaar komen. Deze stijlvorm kennen we van Socrates die op deze wijze wijsheid trachtte wijsheid te vergaren en van Plato die het als stijlvorm gebruikte om zijn filosofie uiteen te zetten.

Ik denk ook dat de dialoog momenteel hard nodig is in ons land. Het gehakketak op elkaar op website fora en monologen via films, zoals die van Geert Wilders die zich binnenkort aandient, leiden tot niets. We moeten de wijsheid van de Griekse denkers, die via Ficino, de huisfilosoof van de De Medici, heersers van Florence, in de Renaissance ons Westers denken insijpelde en de weg opende voor de verlichting, koesteren en praktiseren.

Een ander optreden op de Ashoeraboot werd verzorgd door de standup comedian Dr. Johnny Love. Hij was op de Willemsbrug in Rotterdam in een bad gaan zitten en nodigde iedereen uit om daar met hem te praten. Dit omdat de koningin in haar kersttoespraak had opgeroepen tot verzoening. In het woorden boek had hij gelezen dat het woord gecorrespondeerd werd met reinigen, vandaar.

Toen Pauw en Witteman hem belden ging het hen er echter om hem te vragen wat hij van de film van Wilders vond en of hij bereid was daarover te praten. Dat wilde hij niet, maar hij wilde wel over verzoening praten. Toen werd hij dus niet uitgenodigd…

Kijk, zo gaat het dus niet goed. Als de media telkens alleen de verschillen benadrukken en niet de overeenkomsten tussen mensen en bevolkingsgroep en als we op elkaar blijven hakketakken in plaats van een open gesprek te voeren (‘dialoog’) komen we er niet.

Volgend jaar wil de stichting een ark op de Dam bouwen in januari en een hele week dialogeren. Ik hoop van harte dat het lukt, en dat er meer mensen meedoen. Met name ook van andere politieke partijen die de dialoog nog niet als favoriet stijlmiddel hebben omarmd. 

  Een leuke documentaire gezien op tv. Tegenlicht over ‘De dag dat de Dollar valt’.

Op maandag 17 juli 2002 waren de Dollar en de Euro precies evenveel waar. Nu is 1 euro 1,47 Dollar. De koers van de Dollar is gezakt noemen we dat; de Euro is een oersterke munt, waar bij de invoering van de Euro men nog zorgen maakte of de Euro niet te zwak zou worden.

Maar de Amerikanen blijven geld lenen. Zowel de particulieren (burgers en bedrijven) als de staat leent geld om hun uitgaven te doen. Dit zogenaamde ‘dubbele tekort’ wordt door buitenlanders gefinancierd. De Chinezen alleen al financieren de helft van de Amerikaanse staatsschuld.

Nu heeft de redactie van het programma Tegenlicht een economisch redacteur van het NRC gevraagd een scenario te schrijven over wat er gebeurd op de dag dat de Dollar valt. Evenwel, economisch redacteuren van de krant hebben het niet altijd bij het juist eind!

Zo wordt gesteld dat de situatie zoals die nu is sowieso onhoudbaar is. Evenwel, als de Aziatische economien met dubbele groeicijfers blijven groeien en aldus genoeg verdienen om het tekort te financieren, hoeft er geen probleem te ontstaan. Bovendien, wellicht komt er een nieuwe president die net als Bill Clinton het overheidstekort laat dalen en Bill liet het zelfs omslaan in een overschot. Als tegelijkertijd stapsgewijs de rente steeds hoger wordt gesteld en de lucht uit de Amerikaanse huizenprijzen gehaald wordt (wat nu al gebeurd is voor een deel door de hypotheekcrisis) hoeft de Amerikaanse economie helemaal niet hard te landen.

Zolang er genoeg mensen zijn die belang hebben bij de status quo denk ik niet dat de ellende ontstaat die de documentaire voorspelt. Volgens mij zit het risico op de lange termijn, als China haar streven naar autarkie heeft bereikt. Als Azie zichzelf kan bedruipen en ons niet meer nodig heeft als consumenten, maar genoeg binnenlandse koopkrachtige vraag heeft en tegelijkertijd de vergrijzing toe slaat waardoor Frankrijk en Italie veel geld nodig hebben om hun pensioenen te betalen, kunnen de Chinezen zeggen: laat ze barsten. Dan zullen we de olieeuro’s (wellicht tegendietijd) uit het MIdden-Oosten nog hard nodig hebben!

De telefoon stond roodgloeiend bij mijn werkgever, het Economische Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB). Zoals elk jaar rond deze tijd hebben wij de verwachtingen voor de bouwproductie en werkgelegenheid in 2008 gepubliceerd. Hierin wordt onder andere geconludeerd dat er in 2007 tegen de 80.000 woningen zijn gebouwd. Deze week beklaagde het Financieel Dagblad zich nog over de tekortschietende woningbouw (in het derde kwartaal zou nog maar de helft van de doelstellingen van het kabinet gerealiseerd zijn) maar uit de analyse van mijn instituut blijkt dus dat die zorgen voorbarig waren. De sector heeft hard gewerkt in een moeilijk jaar, onder andere vanwege de stijgende bouwkosten. In de cijfers van het ministerie worden ook de ‘toevoegingen anderszins’ meegerekend, zodat, langs die weg gemeten, de productie zelfs boven de 80.000 uitkomt boven de ondergrens uitkomen die het kabinet zich tot doel stelt. Voor volgend jaar wordt een groei van de woningbouwproductie van 4,5% verwacht./

Oa het NRC schreef er een mooi artikeltje over:

Download nrc_verwachtingen_bouwproductie.pdf

Het nieuwe jaar begint zoals bekend met een aantal buitenschoolse activiteiten, zoals nieuwjaarsborrel. Gisteren was ik bij de borrel van Slotervaart. Het was een gezellige en dynamische borrel, met allerlei verschillende mensen. Ik kwam een oude studiegenoot tegen, die nu een interessant discussieplatform over religie en dialoog heeft opgericht. Leuk dat ook een econoom zich daarmee bezig houdt!

Verder leuke mexikaanse hapjes en het leuke vond ik ook dat jan en alleman gewoon kon binnenkomen. De nieuwjaarsreceptie van de centrale stad is alleen voor genodigden. Waarom zetten we eigenlijk niet de deur open voor iedereen? Vroeger hield André van der Louw als burgemeester van Rotterdam een nieuwjaarsreceptie waar iedereen kon komen. Stond-ie wel de hele dag handjes te schudden van ‘s ochtends vroeg tot ‘s avonds laat, maar dan heb je ook wat…

Verder een heel interessante bijeenkomst gehad over jongerenhuisvesting. Heel belangrijk onderwerp. Het zijn niet alleen de studenten die kamernood hebben, ook niet-studerende jongeren al of niet met problemen in het gezin hebben meer ruimte nodig. Volgende week in de commissie! to be continued…

Elk nieuwe jaar
Kent zijn voor- en tegenspoed
En zijn spijt
Om wat je niet over doet

Je weet wat er was
Maar nooit wat er komt
Je denkt dit of dat
Maar je lult maar wat
En het verleden verstomt

Maakt plaats voor het nieuwe
Van weer een nieuw jaar
Wat neem je mee?
En wat laat je daar?

Een ding is zeker
De pinda’s zijn zout
En voorwaar, ook dit jaar
Staat de champagne weer koud

Ik houd het maar bij de officiele verklaring:

Verklaring

De fractievoorzitter van de PvdA Amsterdam, Manon van der Garde, heeft gesproken met de webmaster van de PvdA Amsterdam, Marcel Duyvestijn, over zijn ontslag naar aanleiding van onder andere een opiniestuk in Het Parool van zaterdag 15 december.

Het stichtingsbestuur van de PvdA-fractie Amsterdam heeft besloten om Marcel Duyvestijn aan te bieden zijn contract toch te verlengen. Hij denkt na over dit aanbod.

Deze verklaring zijn betrokkenen overeengekomen.

22 december 2007

De discussie gaat nog even voort in de Volkskrant over het artikel dat ik met Manon schreef. alhier reageert Hedy D’ancona op ene Jolande Wilthuis die ons voor vrouwen hater en wat dies meer zij had uitgemaakt. Zij schrijft hele verstandige dingen.

Wat zo frappant is van reacties à la Wilthuis is dat zij zichzelf als bevrijders van de Islamitische vrouw zien, hetgeen ik op zichzelf nobel vind, maar ik denk niet dat hun methode op deze wijze werkt en ik denk dat de manier waarop het debat gevoerd wordt over integratie (en dat was m’n major punt) alleen averechts werkt.

Vervolgens reageert CDA-leider te Amsterdam Limmen op het stuk, alhier te lezen, waarmee hij eindigt met een dramatische oproep aan het stadsbestuur om afstand te nemen van ons artikel.

Evenwel geeft zijn artikel exáct aan waarom ik het níet met hem eens ben. Hij haalt namelijk de ‘kleine’ normen en waarden zoals we die kennen van Balkenende (vriendelijke de buurman gedag zeggen, voeten van de bank, een hand geven enz.) door de war met de ‘grote’ normen en waarden (gelijkheid man/vrouw/homo/hetero, vrijheid van meningsuiting, eigenlijk heel mooi verwoord in de rechten van de mens, die overigens as maandag centraal staan in de dag van de rechten van de mens). Het ene gaat meer over gedrachtspatronen, het andere gaat over de basis ideeen waarop een samenleving is gestoeld. Deze basis van onze maatschappij vloeit voort uit eeuwen verlichtingsdenken en is niet onderhandelbaar. De rest is in eerste instantie aan het individu, en voor zover de politiek zich daarmee wil bemoeien past grote terughoudendheid.